Moordende vertogen – Europees Forum georganiseerd door Zadig in België

forum_euro_neerlandais def.jpg

MOORDENDE VERTOGEN

Europees Forum georganiseerd door Zadig in België

Universiteit Saint-Louis, Brussel

1 december 2018

Europees Forum georganiseerd door de psychoanalytici van Zadig in samenwerking met het Réseau Interdisciplinarité-Société (RIS) van de universiteit Saint-Louis, met de steun van de École de la Cause freudienne (ECF) en de New Lacanian School (NLS) en onder toezicht van de Eurofederatie van Psychoanalyse (EFP).

Ongetwijfeld zou iedereen – als men het al over zoiets als ‘iedereen’ kan hebben – willen dat de concentratiekampen van de nazi’s een eenmalige verschrikking waren. Dr. Lacan maakte zich daarover geen illusies: het opduiken van die kampen was een kenterpunt in de Geschiedenis en voor hem slechts een voorbode van de sociale omwentelingen die de globalisering zou voortbrengen en de wetenschap zou uitlokken. 1 Alsof de nazi’s hun tijd vooruit waren … “Als tegengewicht voor de vrijehandelsmarkten van de toekomst zullen alsmaar harder vormen van segregatie de kop opsteken”2, zo schreef hij. Vandaag is het in Europa zo ver. Het wegvegen van de geografische en culturele grenzen gaat gepaard met een escalatie van het soort uitspraken dat de vijanden van de mensheid in de jaren dertig van de vorige eeuw promootten. Deze uitspraken worden als iets heel banaals verspreid in de gangbare vertogen die de sociale band vormen. Met als gevolg een radicale verwerping van de vreemdeling via gewelddadige en criminele acties die dagelijkse kost zijn geworden.

Er bestaan dus moordende vertogen. Ze zijn geniepig van aard omdat ze niets heftigs hebben. Ze roepen niet op om te doden, ze gebruiken een gladde, politiek correcte taal. Ze doen alsof ze alleen maar onweerlegbare, in de sterren geschreven noodzakelijkheden uitdrukken. Natuurlijk zegt men niet dat de grenzen gesloten moeten worden en de migranten maar in zee moet verdrinken. Men zegt wel: “We kunnen toch niet iedereen opvangen?” Een legalistische ethiek komt de misdaad van de weigering camoufleren om hulp te verlenen aan personen in gevaar: “Ik pas alleen maar de wet toe.”

Het is nog erger. Deze vertogen zijn niet hatelijk. Ze zijn koud en rationeel, en doen alsof ze slechts het welzijn van de naties dienen. Zij die hun stem verlenen aan deze moordende vertogen, doen zich voor als grote dienaren van de Staat, ja als moderne helden die plichtsbewust hun menselijkheid opofferen om zich van hun taak te kwijten. Ze pretenderen slechts te zeggen en uit te voeren wat iedereen denkt. De meest dodelijke driften komen in feite louter het zogenaamde algemeen belang dienen. Niets is makkelijker dan deze driften te mobiliseren aangezien ze nu eenmaal bij de menselijke conditie horen. Met dit beroep op het slechte dat in elk van ons huist, wordt de ethische dimensie radicaal aan de kant geschoven. Dat we allen mogelijks moorddadige fantasma’s hebben, rechtvaardigt allerminst de daadwerkelijke uitvoering ervan.

Wie zich door deze vertogen die het slechtste banaliseren in slaap laat wiegen, loopt ernstig gevaar er medeplichtig aan te worden. Tijdens het Europees Forum van 1 december 2018 willen we dan ook proberen in te gaan tegen de banalisering van deze vertogen en wel door hun duivelse toedracht aan te tonen. Deze ideologieën mogen dan beweren neutraal te zijn, ze zijn misdadig in hun gevolgen en kunnen dan ook niet doorgaan voor legitieme bestanddelen van een democratie. Zaak is dus om een vertoog tot stand te brengen dat weerstand biedt en de moordende vertogen bestrijdt.

1 Lacan, J., « Proposition du 9 octobre 1967 sur le psychanalyste de l’École »

Gil Caroz

Voor het organisatiecomité van het Forum

Publicités